Ds. Willem Vermeulen

Ds. Willem Vermeulen, sinds juni 1988 predikant te Bergen op Zoom.

Wat was mijn drijfveer om predikant te willen worden?

In ben afkomstig uit een echt "Gereformeerd nest", waarin de kerk een belangrijke rol speelde. Niet alleen op zondag, maar ook door de week, met o.a. jeugdorganisatie, muziekgroep enz. De Gereformeerde Kerk diende voor velen van oudsher tot in de 70-er jaren als emancipatiebeweging. Mensen die maatschappelijk niet zo veel kansen hadden gekregen vervulden binnen de kerk wel een rol die aan hun talenten tegemoet kwam, bijvoorbeeld als organist, koorlid, ouderling of wat dies meer zij.
De rol van de kerk hierbij heeft mij altijd geïntrigeerd, ook de Bijbelse verhalen hebben altijd een diepe indruk op mij gemaakt. Naast de boeiende verhalen interesseerde ik mij in de ontwikkeling van de mensen en de kerk, het stimuleren van het diaconaat, kortom het hele groeiproces.

Was predikant worden een jeugdideaal?

De predikant was wel een belangrijke persoon in mijn jeugd, maar het idee om het zelf te worden kwam pas op toen ik al volwassen was. Op 26-jarige leeftijd ben ik aan de predikantenopleiding begonnen. Als tiener was ik na mijn mavo-opleiding in de Rotterdamse haven op een kantoor als cargadoor gaan werken. Dat vond ik wel leerzaam, maar geen taak tot mijn 65ste. Daarom ben ik naar het avondgymnasium gegaan voor verdere opleiding. De ervaring van het cargadoorswerk, efficiënt en zakelijk optreden, kwam mij goed van pas toen ik een bureaufunctie kreeg bij de jongerenorganisatie YMCA-Rotterdam.  Bij die organisatie heb ik veel geleerd, en niet alleen mensenkennis. De studie begon pas echt full-time in 1980 en ik werd “laat” predikant. Maar ik denk zelf dat het eerder een voordeel is dan een nadeel om pas als 33-jarige predikant te worden.

Bergen op Zoom “kleeft aan…”

Vanaf 1988 is er heel wat gebeurd in onze gemeente in Bergen op Zoom.

In 1989 trof ik een traditionele gemeente aan, maar wel een die klaar was voor veranderingen. Dit bleek ook uit de duidelijke profielschets en de vragen die beroepingscommissie stelde aan de te beroepen predikant. Vragen die o.a. betrekking hadden op introductie van kinderen aan het avondmaal, Samen op Weg, een plek voor jongeren en kinderen in de gemeente, oecumene. Uit alles bleek de behoefte aan een nieuw elan.

Bijna 25 jaar overziend kunnen we inmiddels een aantal ontwikkelingen duiden:

-         Het Samen op Weg proces is via vele hobbels uitgelopen op een federatie (1997) en uiteindelijk een volledige fusie (2005). Er is nu één Protestantse Gemeente in onze stad en dat is goed.

-         Hoewel de oecumene in “zwaar weer”heet te zijn, hebben we in Bergen op Zoom zeer goede relaties met de plaatselijke parochie. Bovendien mogen we stellen dat de Protestantse Gemeente een duidelijke herkenbare en eigen plek heeft in de stad.

-         Belangrijk in de ontwikkeling van onze gemeente was de restauratie van de Ontmoetingskerk en de veel grotere mogelijkheden om dit gebouw in te zetten in religieuze en meer op de samenleving gerichte activiteiten. We hebben echt een duidelijk “huis in de stad”

-         De ontkerkelijking is niet te ontkennen en ook in onze gemeente zichtbaar. Er wordt nog steeds volop gedoopt en er zijn goede relaties tussen predikanten en jongeren en jongvolwassenen in onze gemeente maar de kerkelijke tradities, zeker van zondagochtend, staan onder druk in het volle programma van het tegenwoordige sportieve, sociale en arbeidzame leven.

-          Een belangrijk zorgpunt hierbij is dat mensen minder kennis hebben op bepaalde voor de kerk essentiële gebieden. Kennisoverdracht was vroeger groter: o.a. via vrouwen- en mannen- verenigingen en jongerenclubs. Voor de kerk ligt er dus een taak in het actueel houden van (noodzakelijke) kennis. 

-         Toch wil ik vasthouden aan dat zondagse focuspunt. Het is mooi dat je als totale gemeente bijeenkomt. Nieuwe ontwikkelingen in het laatste decennium waren katechese op zondag en peuter/kleuter voorleesdienst. (naast oppasdienst, kindernevendienst, koffiedrinken enz.). Dit heeft zeker weer binding gegeven naar bepaalde mensen toe. Ook zijn er het laatste decennium weer “scholendiensten” waarbij de samenwerking zich zelfs naar de Moskee uitstrekt.

-         De kerk moet ook midden in de samenleving durven staan. Oecumenisch hebben we een mooie formule gevonden om tijdens het Jazzweekend, de Vastenavond, en andere grotere gebeurtenissen zoals roze zaterdag, vestingstedendagen e.d. ook liturgisch present te kunnen zijn in de stad. Deze activiteiten geven de kerk een plek in de stad en de stad een plek in de kerk.

-         Naar de toekomst toe moeten we er onze ogen niet voor sluiten dat daar waar de samenleving vergrijst de kerk dat zeker ook zal doen. Grote zorg daarbij is niet alleen de vergrijzing maar ook de “ontgroening”. Dat wil zeggen dat jongeren afhaken. We zien dat landelijk en ook locaal. Uit onderzoek blijkt dat de jongeren niet minder religieus zijn of minder religieuze behoeften hebben maar dat ze de kerk daarbij minder nodig (denken te) hebben. De kerk is in veel aspecten een instituut met een verouderde taal en communicatie.

-         De uitdaging voor de komende tijd is dan ook: durft de kerk op face-boek en al twitterend in contact te blijven / komen met nieuwe generaties.

Wat motiveert mij als gemeentepredikant?

Om in deze nieuwe tijd te zoeken naar nieuwe wegen om de Goede Boodschap te vertalen in woorden van vandaag. Het gaat toch telkens weer om die kernbegrippen: dienen, leren, vieren. De kerk wil mensen proberen nabij te zijn in alle stadia van het leven. Met of zonder woorden. De evangelieverhalen zijn prachtig om te vertellen én om te horen. Ook al geloof je niet, je hebt te maken met wereldliteratuur! Ik streef naar een koppeling van het verhaal van alle eeuwen met het verhaal van vandaag. We moeten ook blijven geloven in en vertrouwen op Gods hulp hierbij.

Bergen op Zoom, september 2012.

 

alt

Vastenavondviering 2011.

voorgangers v.l.n.r. pastor Rud Smit en ds Willem Vermeulen.